Op de kist ligt een boeket vol pauwenveren, tussen blauwe ridderspoor en zachte rozen. Deze familie ken ik al. Jaren geleden mocht ik in hun tuin fotograferen, in een tijd waarin niemand van ons wist hoeveel tijd er nog zou zijn.
Een tuin die alles vertelde
Toen ik deze familie voor het eerst ontmoette, was vader net ziek geworden. Moeder wilde heel graag een mooie reportage, gemaakt in de tuin die voor het gezin zoveel betekende. Die tuin stond symbool voor alles wat ze samen hadden opgebouwd, na jaren van vluchten en opnieuw beginnen. Ik schreef daar destijds ook een blog over, over een tuin vol liefde en veerkracht, en over een vader die met zijn handen alles voor zijn gezin had neergezet.
Jaren later belde diezelfde familie weer. Vader was overleden, en ze wilden dat ik nog een keer kwam, deze keer voor zijn afscheid.
Twijfelen, en toch kiezen
Op een gegeven moment vroeg ik door: zou er voor de dienst ook nog een kistsluiting zijn? Dat bleek zo te zijn, maar de familie had mij alleen gevraagd om de dienst zelf vast te leggen, vanaf het crematorium. Toen heb ik het op de man af gevraagd: hadden ze mij hier niet voor gevraagd omdat ze dit moment liever in alle privacy wilden houden, of had het met de financiën te maken? Het bleek het laatste te zijn.
Op dat moment wist ik dat ik geen halve reportage kon maken. Ik zei dat ik er ook bij het sluiten van de kist zou zijn.
Dat vonden ze best spannend, dat kon ik aan hen zien. Achteraf waren ze juist over die beelden het meest dankbaar. Het zijn de laatste momenten dat ze fysiek bij hun vader en partner konden zijn, en die momenten had ik voor hen vastgelegd. Ik denk dat dit precies is waarom ik dit werk doe: zorgen dat niemand achteraf hoeft te zeggen dat er iets miste wat er wel had kunnen zijn.
De pauwenveer die bleef
Een kenmerkend detail van deze dag was de pauwenveer. Hij stond op de rouwkaart en zat verwerkt in het bloemstuk op de kist. Zelfs op de gebakjes bij de koffietafel na afloop kwam hij nog terug. Voor deze familie is de pauwenveer een symbool van trots, van wie hun vader was. Na de uitvaart heb ik een paar bloemen uit het boeket en een van die pauwenveren meegenomen. Ik liet ze drogen en verwerken in giethars, zodat er iets bleef van die dag dat niet zou verwelken. Ik ben dat stukje later zelf gaan brengen, als cadeau van mij aan hen.
Toen ik het kwam brengen zag ik deze familie terug, en dat voelde bijna als thuiskomen. De dienst zelf was warm en vol mooie woorden, geleid door Wouter Groenleer van Monuta Goes. Op een gegeven moment schrok ik, want ineens zag ik mezelf: op het scherm in de aula kwamen beelden voorbij van mij, tijdens het fotograferen in de tuin, jaren eerder. Ik zie mezelf normaal nooit terug op zo’n scherm tijdens een dienst. Deze familie had vanaf het moment dat vader ziek werd alles gefilmd, van vakanties tot ziekenhuisbezoeken, en dus ook achter de schermen van de reportage die ik voor ze maakte. Dat liet me voelen wat foto’s en beelden voor een gezin kunnen betekenen: een vast onderdeel van hun verhaal.
Deze familie zit diep in mijn hart. Ik ben blij dat ik met liefde met ze ben meegegaan, ook toen dat financieel lastig lag, want zo hebben ze de herinneringen vastgelegd die ze verdienden. Wie meer wil weten over hoe zo’n afscheidsreportageeruitziet, of over wie ik ben en waarom ik dit werk doe, is welkom om verder te lezen op mijn site.
